Pasqyra Financiare për Biznese në Shqipëri

Pasqyrat financiare janë dokumentet zyrtare që pasqyrojnë gjendjen ekonomike dhe financiare të një biznesi në fund të periudhës raportuese (zakonisht 31 dhjetor).

Sipas Ligjit nr. 25/2018 "Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare" (neni 14), pasqyrat financiare përfshijnë:

1. Pasqyra e pozicionit financiar (bilanci) — çfarë zotëron dhe çfarë detyrohet biznesi;
2. Pasqyra e të ardhurave dhe shpenzimeve (PASh) — sa fitoi ose humbi gjatë vitit;
3. Pasqyra e ndryshimeve në kapital — si ndryshoi kapitali i ortakëve;
4. Pasqyra e fluksit të parasë — si lëvizën paratë (hyrje/dalje);
5. Shënimet shpjeguese — detajim i zërave kryesorë dhe politikave kontabël.

Pasqyrat hartohen bazuar në kontabilitetin mujor të gjithë vitit dhe pas mbylljes së bilancit.

Burimi: Ligji 25/2018, neni 14-16; SKK 1 — Prezantimi i pasqyrave financiare. Data e rishikimit: 1 gusht 2026.

Sipas Ligjit 25/2018 (neni 1-2), detyrim kanë të gjitha njësitë ekonomike:

• SHPK dhe SHA — detyrim i plotë;
• Persona fizikë — në formë të thjeshtuar;
• Degë kompanish të huaja — sipas rregullave të njësisë mëmë;
• OJF-të — me rregulla specifike.

Niveli i detajimit varet nga madhësia:

| Kategoria | Aktive | Xhiro | Punonjës | Pasqyrat |
|-----------|--------|-------|----------|----------|
| Mikronjësi | ≤15M ALL | ≤30M ALL | ≤10 | Bilanc + PASh (shkurtuar) |
| Njësi e vogël | ≤150M ALL | ≤300M ALL | ≤50 | Bilanc + PASh + shënime |
| Njësi e mesme | ≤750M ALL | ≤1.5B ALL | ≤250 | Të plota |
| Njësi e madhe | Mbi mesme | Mbi mesme | Mbi 250 | Të plota + auditim |

Biznesi klasifikohet kur plotëson 2 nga 3 kritere për 2 periudha radhazi.

Burimi: Ligji 25/2018, neni 4 dhe Aneksi 1.

Bilanci tregon gjendjen financiare në një datë specifike (31 dhjetor). Përbëhet nga:

AKTIVET — çfarë zotëron biznesi:
- Aktive afatgjata: Ndërtesa, pajisje, mjete transporti, softuer, licenca (minus amortizimin);
- Aktive afatshkurtra: Inventar, klientë (llogari të arkëtueshme), para në bankë e arkë, parapagime.

DETYRIMET — çfarë detyrohet biznesi:
- Detyrime afatgjata: Kredi bankare mbi 12 muaj, qera financiare afatgjata;
- Detyrime afatshkurtra: Furnitorë, tatime për pagesë, paga për pagesë, TVSH, kredi bankare nën 12 muaj.

KAPITALI — investimi i ortakëve:
- Kapitali themeltar;
- Rezervat ligjore dhe të tjera;
- Fitimi (ose humbja) e akumuluar;
- Fitimi i vitit.

Ekuacioni themelor: Aktive = Detyrime + Kapital.

Burimi: SKK 1 — Prezantimi i pasqyrave financiare; Ligji 25/2018, neni 14.

PASh tregon performancën financiare gjatë vitit — sa fitoi ose humbi biznesi:

Të ardhurat:
- Të ardhura nga shitja e mallrave/shërbimeve (xhiroja kryesore);
- Të ardhura të tjera operative (qeradhënje, subvencione);
- Të ardhura financiare (interesa, fitim nga kursi).

Shpenzimet:
- Kosto e mallrave të shitura (KMSH);
- Shpenzime personeli (paga, kontribute);
- Amortizimi;
- Shpenzime operative (qera, shërbime, energji, transport);
- Shpenzime financiare (interesa kredie);
- Shpenzime tatimore (tatimi mbi fitimin).

Fitimi neto = Të ardhurat − Shpenzimet − Tatimi mbi fitimin.

PASh-i mund të hartohet sipas natyrës (llojet e shpenzimeve) ose funksionit (departamentet) — SKK 1 lejon të dyja formatet.

Burimi: SKK 1; Ligji 25/2018, neni 15.

Fluksi i parasë tregon si lëvizën paratë gjatë vitit — informacion që bilanci dhe PASh nuk e japin direkt:

Aktivitete operative — paraja nga biznesi i përditshëm:
- Arkëtime nga klientët;
- Pagesa ndaj furnitorëve;
- Paga dhe kontribute;
- Tatime të paguara.

Aktivitete investuese — paraja për aktive afatgjata:
- Blerje pajisjesh, ndërtesash, softueresh;
- Shitje aktivesh;
- Investime financiare.

Aktivitete financuese — paraja nga financimi:
- Kredi bankare të marra/kthyera;
- Dividentë të paguar;
- Shtesa kapitali.

Fluksi i parasë hartohet me metodën direkte (lëvizje reale) ose indirekte (nga fitimi neto + rregullime). SKK lejon të dyja.

Burimi: SKK 2 — Pasqyra e fluksit të parasë.

Tregon si ndryshoi kapitali i ortakëve gjatë vitit:

• Gjendja fillestare (1 janari);
• Fitimi/humbja e vitit (nga PASh);
• Dividentë të shpërndara;
• Shtesa kapitali (investime të reja);
• Rezerva — transferime në/nga rezervat ligjore;
• Gjendja përfundimtare (31 dhjetori).

Kjo pasqyrë është e rëndësishme veçanërisht për SHPK-të me disa ortakë — tregon se si ndikon fitimi dhe shpërndarja e dividentëve në pjesën e secilit.

Mikronjësitë mund ta lënë këtë pasqyrë nëse informacioni jepet në shënime.

Burimi: SKK 1; Ligji 25/2018, neni 14.

Shënimet plotësojnë informacionin e pasqyrave me detaje:

• Politikat kontabël — metodat e amortizimit, njohjes së të ardhurave, vlerësimit;
• Detajim zërash — thyerja e totaleve në nënkategori;
• Detyrime kontingjente — rreziqe potenciale (gjyqe, garanci);
• Ngjarje pas datës së bilancit — ngjarje të rëndësishme pas 31 dhjetorit;
• Transaksione me palë të lidhura — marrëdhënje me ortakë, drejtues, kompani të lidhura;
• Informacion mbi punonjësit — numri mesatar, kosto totale.

Shënimet janë pjesë integrale e pasqyrave — pa to, shifrat mund të keqinterpretohen.

Burimi: SKK 1, pika 44-52; Ligji 25/2018, neni 17.

Shqipëria ka miratuar 16 Standarde Kombëtare të Kontabilitetit:

• SKK 1 — Prezantimi i pasqyrave financiare;
• SKK 2 — Pasqyra e fluksit të parasë;
• SKK 3 — Politikat kontabël, ndryshimet dhe gabimet;
• SKK 4 — Ngjarjet pas datës së bilancit;
• SKK 5 — Aktivet afatgjata materiale dhe jomateriale;
• SKK 6 — Zhvlerësimi i aktiveve;
• SKK 7 — Kostot e huamarrjes;
• SKK 8 — Inventarët;
• SKK 9 — Të ardhurat;
• SKK 10 — Efektet e ndryshimeve në kurset e këmbimit;
• SKK 11 — Kontratat e ndërtimit;
• SKK 12 — Tatimi mbi fitimin;
• SKK 13 — Instrumentet financiare;
• SKK 14 — Provizionet, detyrimet dhe aktivet kontingjente;
• SKK 15 — Qeratë financiare;
• SKK 16 — Përfitimet e punonjësve.

Bizneset e mëdha, bankat, dhe kompanitë e listuara zbatojnë SNRF-të (IFRS) në vend të SKK-ve.

Burimi: VKM për miratimin e SKK-ve; Ligji 25/2018, neni 5-7.

Pasqyrat financiare dorëzohen në dy institucione:

| Afati | Institucioni | Çfarë dorëzohet |
|-------|-------------|----------------|
| 31 mars | DPT (e-Filing) | Pasqyrat bashkëlidhur me D1 (tatimi mbi fitimin) |
| 31 korrik | QKB | Pasqyrat financiare vjetore |

Dorëzimi pranë DPT: Pasqyrat shoqërojnë deklaratën D1 — administrata tatimore i përdor për verifikimin e tatimit mbi fitimin.

Dorëzimi pranë QKB: Detyrim sipas Ligjit 9723/2007 — pasqyrat bëhen publike dhe mund të shkarkohen nga palët e interesuara.

Mos-dorëzimi: Gjobë sipas ligjeve përkatëse. Gjithashtu, bizneset pa pasqyra pranë QKB-së mund të kenë probleme me kreditimin bankar dhe aplikimin për tendera.

Burimi: Ligji 29/2023 (D1); Ligji 9723/2007, neni 43 (QKB).

Pasqyrat financiare janë dokument bazë për:

• Detyrimet tatimore — baza për llogaritjen e tatimit mbi fitimin;
• Vendimmarrje ortakësh — shpërndarja e dividentëve, investime;
• Kreditim bankar — bankat kërkojnë bilancin para aprovimit të kredisë;
• Tendera publikë — kritere kualifikimi financiare;
• Investitorë — vlerësimi i biznesit para investimit;
• Partnerë biznesi — verifikim i stabilitetit financiar;
• Kontrolli tatimor — administrata verifikon përputhshmërinë;
• Auditim — baza për auditimin e jashtëm.

Pasqyra të sakta dhe profesionale rrisin besueshmërinë e biznesit ndaj palëve të treta.

Gabimet tipike që ndeshim:

1. Aktive të pa-amortizuara — pajisje të blera vite më parë pa amortizim → bilanc i fryrë;
2. Klientë të pa-arkëtueshëm — borxhe klientësh pa shanse arkëtimi ende në bilanc;
3. Inventar i pa-rakorduar — gjendja kontabël nuk përputhet me inventarin fizik;
4. Detyrime të harruara — fatura furnitorësh ose tatime të papaguara pa regjistrim;
5. Kapital i pasaktë — ndryshime kapitali pa regjistrim kontabël;
6. Nuk bëhen rregullime fundviti — përllogaritje, parapagime, provizione;
7. Format i gabuar — mikronjësia harton pasqyra të plota (punë e tepërt), ose njësia e mesme harton vetëm bilanc (e pamjaftueshme).

Çdo gabim ndikon jo vetëm në pasqyrat, por edhe në llogaritjen e tatimit mbi fitimin.

Bankat dhe investitorët analizojnë pasqyrat duke fokusuar:

Tregues likuiditeti:
- Raporti korrente (aktive afatshkurtra / detyrime afatshkurtra);
- Raporti i shpejtë (pa inventar).

Tregues fitimprurjeje:
- Marzhi bruto dhe neto;
- Kthimi mbi kapitalin (ROE);
- EBITDA.

Tregues borxhi:
- Raporti borxh/kapital;
- Mbulimi i interesave.

Tregues efikasiteti:
- Ditët mesatare të arkëtimit;
- Qarkullimi i inventarit.

Pasqyra të hartuara profesionalisht demonstrojnë stabilitet financiar dhe rrisin shanset e aprovimit të kredisë ose investimit.

Sipas SKK 1 dhe Ligjit 25/2018, pasqyrat financiare duhet të paraqesin informacionin krahasues — shifrat e vitit aktual krahas atyre të vitit paraardhës:

• Bilanci: kolonat e vitit aktual dhe vitit paraardhës;
• PASh: e njëjta strukturë krahasuese;
• Fluksi i parasë: krahasim dy-vjeçar.

Informacioni krahasues lejon analizën e trendeve dhe identifikimin e ndryshimeve të mëdha.

Kur biznesi ndryshon politikë kontabël, duhet ri-prezantuar shifrat e vitit paraardhës sikur politika e re të kishte qenë zbatuar gjithmonë (SKK 3).

Burimi: SKK 1, pika 36-41; SKK 3.

Shërbimi ynë i pasqyrave financiare mbullon:

1. Mbyllje bilanci — rregullimet e fundvitit;
2. Hartim bilanci — pasqyra e pozicionit financiar;
3. Hartim PASh — pasqyra e të ardhurave dhe shpenzimeve;
4. Flux paraje — pasqyra e lëvizjeve monetare;
5. Ndryshime kapitali — pasqyra e ndryshimeve në kapital;
6. Shënime shpjeguese — politikat, detajimet, informacioni shtesë;
7. Llogaritje tatimi — tatimi mbi fitimin dhe D1;
8. Dorëzim DPT — brenda 31 marsit;
9. Dorëzim QKB — brenda 31 korrikut;
10. Analiza financiare — treguesit kryesorë për ortakët.

Çmimi varet nga madhësia dhe kompleksiteti — na kontaktoni për ofertë.